Hálsbólga

Skrifað föstudagur, 27. feb - 2009

Hvað er hálsbólga?

Hálsbólga er sýking í hálskirtlumog umhverfis þá. Bæði veirur og bakteríur valda hálsbólgu. Hálsbólga getur komið fram ein og sér en fylgir oft öðrum sýkingum t.d. flensu og einkirningasótt. Hálsbólga leggst á alla aldurshópa. Helstu einkenni eru særindi í hálsi og eymsli við að kyngja. Ef sýkingin er af völdum bakteríu er hún stundum gefið sýklalyf við henni.

Hver er orsökin?

Hvernig smitast menn af veiru eða bakteríu?

Veirur sem valda kvefi og veiran sem veldur einkirningasótt geta einnig valdið hálsbólgu. Veirur berast manna á milli með andrúmsloftinu eða með beinni snertingu.
Algengasta bakterían sem veldur hálsbólgu er keðjukokkur ( streptókokkar ). Bakterían berst milli ýmist með andrúmslofti (svokallað úðasmit) eða snertingu (líkt og veirusmit). Frá smiti geta liðið 2-4 dagar áður en einkennin koma fram.

Hver eru einkennin?

Hálssærindi og eymsli þegar kyngt er.
Verkurinn getur leitt út í eyru.
Roði í hálsi, bólgnir hálskirtlar, jafnvel með skán.
Hiti.
Eitlastækkanir á hálsi.
Ef hálsbólgan er af völdum veiru er hún yfirleitt vægari og henni fylgir oft kvef.
Í hálsbólgu af völdum coxsackie veiru geta myndast litlar blöðrur á hálskirtlunum og á efri gómi. Blöðrurnar springa eftir nokkra daga og þá myndast sár sem geta valdið miklum verkjum.
Hálsbólga af völdum keðjukokka (streptókokka) veldur yfirleitt bólgu í hálskirtlunum ásamt skánmyndun, særindum í hálsi, hita og andremmu.

Hvað er til ráða?

Leita skal læknis við langvarandi einkenni, háan hita eða ef útbrot koma fram skal leita læknis.
Óþægindin má lina með volgum drykkjum og fljótandi fæði.
Gott er að drekka nóg af vatni.

Hvernig greinir læknirinn sjúkdóminn?

Greiningin byggist á einkennum. Stundum er tekið hálsstrok í skyndipróf fyrir ákveðna streptókokkategund sem er meðhöndluð með sýklalyfi.

Batahorfur

Yfirleitt stafar engin hætta af hálsbólgu og hún hverfur að öllu jöfnu innan viku. Hinsvegar getur hálsbólga haft aðra sjúkdóma í för með sér:

hálsbólga af völdum keðjukokka (streptókokka) getur valdið útbrotum (skarlatssótt).
kýli geta myndast á hálskirtlum, yfirleitt öðrum megin.
eyrnabólgu
kinnholubólgu
einstaka sinnum kemur gigtsótt (rheumatic fever) eða nýrnasjúkdómur (glomerulonephritis) sem er sérstök tegund bólgusjúkdóms í nýrunum.

Hver er meðferðin og hvaða lyf eru í boði?

Oftast er bara beðið átekta og séð til hvort einkennin hverfi ekki fljótlega. Hálsbólga af völdum bakteríu er stundum meðhöndluð með sýklalyfjum.

Penisillín: Fjölmörg koma þar til greina
Erythromycin ef viðkomandi er með penisillínofnæmi.

Það er engin lyfjameðferð við hálsbólgu af völdum veira.

Birtist fyrst 2005 á doktor.is

birtist fyrst 2005

Deila á facebook

Twitter

Fréttaskot

Innskrá RSS

A+ | A-

Íslenska

English